Blauwalg: onzichtbaar gevaar voor zwemmende honden

Zodra de temperaturen stijgen, zoeken veel honden verkoeling in sloten, meren en vijvers. Dat is begrijpelijk, maar het brengt een serieus risico met zich mee: blauwalg. Dit verschijnsel duikt elk warm seizoen op in stilstaand of traag stromend water en kan voor honden dodelijk zijn — zelfs als ze maar een kleine hoeveelheid water inslikken of nadien hun vacht aflikken.

Wat is blauwalg precies?

De naam is enigszins misleidend: blauwalg is geen echte alg, maar een verzameling van cyanobacteriën. Deze microscopisch kleine organismen leven van nature in zoet water, maar vermenigvuldigen zich razendsnel zodra de omstandigheden gunstig zijn. Stilstaand water, hoge temperaturen en een verhoogd gehalte aan voedingsstoffen — zoals fosfaten en nitraten — vormen het ideale recept voor een blauwalg­bloei.

Zichtbaar wordt het als een groenige, blauwige of bruinige drijflaag op het water, soms vergeleken met verf of erwtensoep. Maar let op: blauwalg is niet altijd zichtbaar. Op winderige dagen kan de laag uiteendrijven, waardoor het water er normaal uitziet terwijl het toch gevaarlijk is.

Waarom is blauwalg zo gevaarlijk voor honden?

De bacteriën produceren gifstoffen die bij inname of intensief huidcontact ernstige vergiftiging kunnen veroorzaken. Honden zijn bijzonder kwetsbaar: ze zwemmen niet alleen, maar likken ook hun vacht af en drinken vaak rechtstreeks uit oppervlaktewater. Zelfs een paar slokken kunnen al genoeg zijn voor ernstige klachten. De symptomen kunnen binnen enkele minuten tot een paar uur optreden:

• Braken en diarree
• Overmatig speekselen en algehele zwakte
• Spiertrillingen of -krampen
• Ademhalingsmoeilijkheden
• Bewustzijnsverlies of stuipen

Bij verdenking van blauwalg­vergiftiging geldt één regel: ga onmiddellijk naar de dierenarts. Er is geen specifiek tegengif, maar snelle ondersteunende behandeling kan het verschil maken tussen leven en dood.

Hoe herken en vermijd je gevaarlijk water?

Lokale overheden en waterschappen plaatsen soms waarschuwingsborden bij besmette locaties, maar dit gebeurt niet altijd even snel. Als baasje is het verstandig zelf alert te blijven. Let op de volgende signalen:

• Een drijvende, klonterige laag op het wateroppervlak
• Een vieze, muffe of aardse geur
• Dode vissen of vogels in de buurt van het water
• Een felle groen-blauwe, gele of bruinige verkleuring van het water

Is er ook maar de geringste twijfel? Laat je hond dan niet zwemmen en zorg dat hij het water niet drinkt. Kies als alternatief voor stromend water of een schone opblaasbare hondenzwembak in de tuin.

Heb je toch contact gehad met verdacht water? Spoel de vacht van je hond dan direct af met schoon kraanwater, zodat hij de gifstoffen niet alsnog binnenkrijgt door zichzelf te likken. Bel daarna altijd je dierenarts, ook als je hond vooralsnog geen klachten vertoont — sommige vergiftigingen ontwikkelen zich traag maar zijn wel degelijk ernstig.