Overgewicht bij honden: zo herken je het en wat kun je doen

Overgewicht is een van de meest voorkomende gezondheidsproblemen bij honden in Nederland. Toch herkennen veel baasjes het niet — of willen het liever niet zien. Een hond die er 'lekker gevuld' uitziet, heeft lang niet altijd een gezond gewicht. En dat heeft serieuze gevolgen voor zijn gezondheid, beweeglijkheid én levensduur.

Hoe weet je of jouw hond te zwaar is?

De meest betrouwbare thuistest is de ribbentest: leg je handen plat op de flanken van je hond. Je moet de ribben kunnen voelen zonder te hoeven drukken, maar ze mogen niet zichtbaar uitsteken. Zijn de ribben moeilijk te voelen onder een laag vet? Dan is de kans groot dat je hond te zwaar is.

Kijk ook van bovenaf: heeft je hond nog een duidelijke tailleafsnijding achter de ribben? En van opzij: loopt de buik licht omhoog richting de achterpoten, of hangt die juist door? Een hond zonder zichtbare taille of met een hangende buik draagt mogelijk te veel gewicht met zich mee.

Bij twijfel is de dierenarts de beste raadgever. Die beoordeelt het gewicht objectief via de body condition score (BCS), een schaal die rekening houdt met ras, leeftijd en lichaamsbouw.

Oorzaken en risico's van overgewicht

Overgewicht bij honden ontstaat bijna altijd door een disbalans tussen calorie-inname en beweging. Veelvoorkomende oorzaken zijn:

• Te grote porties of te veel snoepjes en restjes van tafel
• Onvoldoende dagelijkse lichaamsbeweging
• Ouder worden: oudere honden bewegen minder en verbranden minder calorieën
• Hormonale veranderingen na castratie of sterilisatie
• Bepaalde aandoeningen, zoals een trage schildklier

De gevolgen zijn niet gering. Gewrichtsklachten, een verhoogde kans op diabetes, hart- en longproblemen en een kortere levensverwachting zijn bekende risico's van langdurig overgewicht. Bovendien bewegen zware honden minder graag, waardoor het probleem zichzelf versterkt.

Wat kun je zelf doen?

De aanpak begint bij de voerbak. Meet dagelijkse porties nauwkeurig af op basis van het streefgewicht van je hond — niet zijn huidige gewicht. Controleer ook snoepjes: die tellen volop mee in de totale calorie-inname. Kies voor laagcalorische alternatieven zoals kleine stukjes wortel, komkommer of courgette.

Meer beweging is een essentieel onderdeel van de oplossing, maar bouw dit geleidelijk op om overbelasting van de gewrichten te voorkomen. Korte, regelmatige wandelingen zijn doorgaans beter dan één lange uitstap.

Overleg altijd met de dierenarts voordat je begint met een dieet. Te snel afvallen kan namelijk ook schadelijk zijn voor de organen. Een dierenarts of veterinair diëtist kan een persoonlijk afslankplan opstellen en de voortgang bewaken — zo werkt het veilig en effectief.