Gezondheid

Heupdysplasie bij honden: oorzaken, symptomen en behandeling

Heupdysplasie is een erfelijke gewrichtsafwijking die vooral grote rassen treft. Lees hoe je het herkent en wat de behandelmogelijkheden zijn.

Dr. Mark Hendriks

22 mei 2026

7 min lezen

Herdershond staat op een heuvel

Heupdysplasie (HD) is een van de bekendste erfelijke aandoeningen bij honden. De heupkop en heupkom passen niet goed op elkaar, waardoor het gewricht instabiel is en versneld slijt. Zonder ingrijpen leidt HD vaak tot pijnlijke artrose op jonge leeftijd.

Oorzaken

HD is grotendeels erfelijk bepaald, maar omgevingsfactoren spelen mee tijdens de groei. Denk aan te snelle gewichtstoename, overvoeding met te veel calcium en te intensieve belasting van jonge gewrichten. Vooral grote en snelgroeiende rassen zoals de herdershond, labrador, golden retriever en berner sennen zijn gevoelig.

Symptomen

De eerste klachten verschijnen soms al bij pups van vier tot twaalf maanden, maar kunnen ook pas op latere leeftijd opduiken. Let op:

  • Moeite met opstaan, springen en traplopen
  • Een schommelende of konijnachtige gang met beide achterpoten tegelijk
  • Snel moe tijdens het wandelen
  • Kreupelheid na inspanning
  • Minder spiermassa aan de achterhand

Diagnose

De dierenarts stelt HD vast met een rontgenfoto onder sedatie, waarbij de heupen in een gestandaardiseerde houding worden beoordeeld. Officiele HD-beoordelingen worden gebruikt in fokprogramma's om de aandoening terug te dringen.

Behandelmogelijkheden

De behandeling hangt af van de leeftijd, de ernst en de klachten:

  • Conservatief: gewichtsbeheersing, gedoseerde beweging, fysiotherapie, pijnstilling en gewrichtssupplementen
  • Chirurgisch: bij jonge honden soms een correctie van het bekken; bij ernstige gevallen een kunstheup of het verwijderen van de heupkop

Kun je HD voorkomen?

Koop bij voorkeur een pup van ouders met een gunstige HD-beoordeling. Houd een groeiende pup slank, vermijd wilde sprongen en trappen in de eerste levensmaanden en kies voor speciale pupvoeding voor grote rassen. Zo geef je de gewrichten de beste kans om gezond te ontwikkelen.

Lees ook: artrose bij honden en overgewicht aanpakken.

Let op: deze informatie is algemeen van aard. Twijfel je over de gezondheid van je hond? Raadpleeg altijd je dierenarts.